Gluteal Bölge ve Siyatik Sinir: Anatomi ve Klinik Enjeksiyonlar
Hacı Mert Gökhan
@hacimertgokhan
Genel Bakış
Gluteal bölge pelvisin posteriorunda yer alır, süperior olarak iliak krest ve inferior olarak gluteal katlantı ile sınırlanır. İntramüsküler (IM) enjeksiyonlar için en yaygın bölgedir, bu da nörovasküler anatomisinin anlaşılmasını her klinisyen için gerekli kılar.
Yüzey İşaretleri
- İliak krest: Üst sınırı oluşturur
- Posterior süperior iliak spin (PSIS): S2 seviyesini işaretler; Venüs gamzesi
- Büyük trokanter: Lateral çıkıntı
- Gluteal katlantı: Gluteus maksimus'un inferior sınırı DEĞİLDİR (kas katlantının ~7 cm altına uzanır)
- İskiyal tüberozite: Fleksiyonda (oturur pozisyon) palpe edilebilir; ayakta dururken gluteus maksimus ile örtülür
IM Enjeksiyon için Güvenli Kadran
PSİS'ten dikey bir çizgi ve büyük trokanterden yatay bir çizgi kullanarak kalçayı dört kadrana bölün. Yalnızca üst dış (süperolateral) kadrana enjekte edin:
- Siyatik sinir (orta hat, büyük trokanter ile iskiyal tüberozite arasında orta nokta)
- Süperior ve inferior gluteal arter ve sinirler
Klinik not: Modern kılavuzlar, daha ince yağ tabakası ve majör nörovasküler yapıların yokluğu nedeniyle dorsogluteal yerine ventrogluteal bölgeyi (iliak krest, ASİS ve büyük trokanter arasında) tercih eder.
Gluteal Bölge Kasları
Yüzeyel Grup
-
Gluteus maksimus
- Vücuttaki en büyük kas
- İnnervasyon: İnferior gluteal sinir (L5, S1, S2)
- Aksiyonlar: Güçlü kalça ekstansiyonu, lateral rotasyon
- İnsersiyon: Femurun gluteal tüberozitesi + iliotibial traktus
- Test: Merdiven çıkma, otururken kalkma
-
Gluteus medius ve minimus
- İnnervasyon: Süperior gluteal sinir (L4, L5, S1)
- Aksiyonlar: Kalça abdüksiyonu ve medial rotasyon
- İnsersiyon: Büyük trokanter
- Trendelenburg testi: Tek ayak üzerinde dururken, karşı kalça düşer (bu kaslar zayıfsa veya süperior gluteal sinir hasarlıysa) — süperior gluteal sinir lezyonunu veya L5 radikülopatisini gösterir
Derin Grup (lateral rotatörler)
- Piriformis: Anahtar işaret — yapıların çoğu pelvise aracılığıyla girer/çıkar