Ağız Boşluğu ve Dil: Diş Hekimliği için Kapsamlı Anatomi
Hacı Mert Gökhan
@hacimertgokhan
Genel Bakış
Ağız boşluğu (cavitas oris), sindirim sisteminin giriş noktası ve diş hekimliğinin birincil çalışma alanıdır. Diş arkları tarafından iki sürekli boşluğa ayrılır: dudaklar/yanaklar ile dişler/dişeti arasındaki bir yarık olan vestibül (dehliz) ve önde ve yanlarda dişler, üstte sert ve yumuşak damak, altta dil ve ağız tabanı ile sınırlanan asıl ağız boşluğu.
Vestibül (Dehliz)
- Dışta dudaklar (orbicularis oris) ve bukkinatör kası ile sınırlıdır.
- Parotis kanalı (Stensen kanalı), üst ikinci büyük azı dişinin karşısında vestibüle açılır — parotis patolojisini tanımlamak için önemli bir klinik işaret noktasıdır.
- Vestibüler sulkus, üst ve alt ön dişler için lokal anestezik infiltrasyonunun tipik olarak uygulandığı bölgedir.
Sert ve Yumuşak Damak
- Sert damak, maksillanın palatin çıkıntıları (ön 2/3) ve palatin kemiklerin yatay plakaları (arka 1/3) tarafından oluşturulur.
- Foramen incisivum, nazopalatin sinir ve damarları taşır; büyük ve küçük palatin foramenler damağı besleyen ilgili nörovasküler demetleri taşır — her ikisi de palatal anestezi için önemli enjeksiyon bölgeleridir.
- Yumuşak damak kaslıdır (levator veli palatini, tensor veli palatini, palatoglossus, palatopharyngeus, musculus uvulae) ve yutma ve konuşma sırasında oro- ve nazofarenksi ayırmak için yükselir.
Dil: Kas Yapısı
Dil, V şeklindeki sulcus terminalis ile ön 2/3 (oral kısım) ve arka 1/3'e (faringeal kısım) ayrılır.
İntrinsik kaslar (üst/alt longitudinal, transvers, vertikal) dilin şeklini değiştirir ve kemik bağlantısı yoktur.
Ekstrinsik kaslar dilin pozisyonunu değiştirir; palatoglossus (vagus/farengeal pleksus) hariç tümü hipoglossal sinir (KS XII) tarafından innerve edilir:
- Genioglossus: dili öne çıkarır; KS XII felcini test etmek için en önemli kastır (alt motor nöron lezyonunda dil, lezyon tarafına doğru sapar).
- Hyoglossus: dili aşağı çeker ve geri çeker.
- Styloglossus: dili yukarı ve geri çeker.
- Palatoglossus: dilin arkasını yükseltir, palatoglossal arkı oluşturur.
Dil: Papillalar ve İnnervasyon
- Filiform papillalar: en fazla sayıda, tat tomurcuğu içermez, mekanik tutuş sağlar.
- : mantar şeklinde, ön uç ve kenarlarda dağınık, tat tomurcukları içerir.