Koroner Arterler: Anatomi, Dallar ve Klinik İskemi
Hacı Mert Gökhan
@hacimertgokhan
Genel Bakış
Koroner arterler, aortun ilk dallarıdır ve aort kapağının hemen üzerindeki aort sinüslerinden çıkarlar. Miyokarda diyastol sırasında oksijenli kan sağlarlar. Koroner anatominin anlaşılması EKG yorumlama, infarktüs lokalizasyonu ve girişimsel kardiyoloji için temeldir.
Sol Koroner Arter (LCA)
Sol ana koroner olarak da bilinir, sol aort sinüsünden çıkar ve pulmoner trunkus ile sol aurikula arasında kısa bir mesafe (tipik olarak 1-2 cm) ilerledikten sonra bifurkasyona uğrar.
Sol Ön İnen Arter (LAD)
LAD, anterior interventriküler olukta apeks yönünde ilerler. Beslediği alanlar:
- Sol ventrikülün ön duvarı
- İnterventriküler septumun ön 2/3'ü
- Anterolateral papiller kas
- His demeti ve proksimal dal demetleri
Dallar: Diyagonal dallar (lateral LV duvarı) ve septal perforanlar (septal kanlanma).
Sol Sirkumfleks (LCx)
Sol tarafta koroner (atriyoventriküler) olukta dolanır. Sol-dominansta posterior inen arteri (PDA) verir. Lateral ve posterolateral LV duvarını besler.
Sağ Koroner Arter (RCA)
Sağ aort sinüsünden çıkar, sağ AV olukta ilerler ve şunları besler:
- Sağ atriyum ve sağ ventrikül
- Olguların %60'ında sinoatriyal (SA) düğüm (sağ-dominant)
- Olguların %80-90'ında atriyoventriküler (AV) düğüm
- LV alt duvarı (sağ-dominansta PDA aracılığıyla)
- İnterventriküler septumun arka 1/3'ü
Dominans
PDA'yı hangi arterin verdiğine göre tanımlanır.
- Sağ-dominant (~%70): RCA → PDA. En yaygın.
- Sol-dominant (~%10): LCx → PDA.
- Ko-dominant (~%20): RCA ve LCx birlikte katkıda bulunur.
Klinik Korelasyon: EKG Lokalizasyonu
- Anterior MI: LAD tıkanıklığı → V1-V4 ST elevasyonu
- Lateral MI: LCx tıkanıklığı → I, aVL, V5-V6 ST elevasyonu
- İnferior MI: RCA tıkanıklığı (sağ-dominant) → II, III, aVF ST elevasyonu
- Posterior MI: Genellikle RCA; resiprokal V1-V3 değişiklikleri (uzun R dalgalarıyla ST depresyonu)
Koroner Dominans ve Cerrahi Önemi
Koroner arter baypas greftleri (CABG) ve perkütan girişimler dominansa göre planlanır. Proksimal RCA tıkanıklığı olan sağ-dominant hastalar AV düğüm iskemisi ve bradiaritmiler açısından daha yüksek risk altındadır.