Mimik Kasları ve Fasiyal Sinir
Hacı Mert Gökhan
@hacimertgokhan
Genel Bakış
Mimik kasları; yüz derisini, saçlı deriyi ve dış kulağı hareket ettiren, deri altındaki bir kas tabakasıdır. Kemik yerine deriye yapışmaları açısından benzersizdirler; bu, ifadenin ince tonlarını mümkün kılar. Hepsi ikinci faringeal arktan köken alır ve bu nedenle bu arkın siniri olan fasiyal sinir (CN VII) tarafından innerve edilir.
Ortak Özellikler
- İkinci faringeal (hyoid) arkın mezoderminden gelişirler.
- Yüzeyel fasya içinde yer alırlar; çoğu deriye tutunur.
- Yüzün açıklıkları (orbita, burun, ağız ve kulak) çevresinde toplanır; bu açıklıkların sfinkter ve dilatörleri olarak görev yaparlar.
Bölgelere Göre Temel Kaslar
Ağız çevresi (diş hekimliği için en önemlisi):
- Orbicularis oris: ağzın sfinkteri; dudakları kapatır ve büzer, dudak kapanışı ve protez tutunması için gereklidir.
- Buccinator: kaslı yanağı oluşturur, çiğneme sırasında besini dişler arasında tutar ve parotis kanalı tarafından delinir.
- Levator labii superioris, zygomaticus major ve minor, risorius, levator anguli oris: dudakları kaldırır ve geri çeker (gülümseme).
- Depressor anguli oris, depressor labii inferioris, mentalis: alt dudağı ve çeneyi indirir ve öne çıkarır.
Göz çevresi: orbicularis oculi (göz kapaklarını kapatır; palpebral kısmı göz kırpar, orbital kısmı gözleri sıkıca kapatır).
Burun çevresi: procerus, nasalis, depressor septi.
Saçlı deri ve kulak: occipitofrontalis (epicranius), aurikular kaslar.
Fasiyal Sinir Motor İnnervasyonu
Fasiyal sinir, foramen stylomastoideum'dan çıkıp parotisi geçtikten sonra tüm bu kasları innerve etmek için beş uç dala yelpaze gibi açılır: temporal, zigomatik, bukkal, marginal mandibular ve servikal. Buccinator ve orbicularis oris'e giden bukkal dallar diş hekimi için günlük öneme sahiptir.
Üst ve Alt Motor Nöron Lezyonu
Bu klasik ve çok önemli bir ayrımdır:
- Alt motor nöron (AMN) lezyonu (ör. Bell felci; çekirdek/sinir düzeyinde veya distalinde): aynı taraf yüzün tamamının felci — alın kırıştırılamaz, göz kapatılamaz, ağız köşesi düşer.
- Üst motor nöron (ÜMN) lezyonu (ör. inme; çekirdek üstünde): alın korunur, çünkü fasiyal çekirdeğin üst yüzü innerve eden kısmı çift taraflı kortikal girdi alır. Karşı taraftaki alt yüz felç olur.